Palmgracht tussen 39 en 41, 1015HK (hoek Palmdwarsstraat 2, 1015HV2).
status: fotografisch nauwkeurig gerestaureerd in 2015 volgens Beeldbankfoto 010003015082 van mei 1920.



Archieffoto BMAB00002000109_009 uit 1983 uit de SAA Beeldbank.
Het pand werd toen nog overeind gehouden met "op-en-neren".


Over de restauratie in september 2015:


Archieffoto 5293FO004979 vindt u in het zoekveld van www.beeldbank.amsterdam.nl. Die foto uit 1913 toont de toenmalige overbevolking en armoede in de Jordaan. Hierdoor gevoed leidden onlustgevoelens en Jordanese samenhang tot het bekende "palingoproer" (1886), het "aardappeloproer" (1917) en het "Jordaanoproer" (1934). Zeker na de Russische revolutie was dat een bron van zorg voor de overheid.

Om de opstandigen een uitweg te bieden uit hun ellendige situatie wierf de overheid al in 1909 jongens voor het Indisch Leger (zoek foto ANWF00060000001). Daarin dienst nemen leverde een -voor die tijd vrij riante- wedde (soldij) op: voor de thuisblijvers was zo een extra inkomen van circa Hfl.200 mogelijk, en er was thuis een mond minder te voeden. De soldaat kreeg een vooruitzicht op "avontuur in de tropen" en daarna wellicht een pensioen tussen Hfl.3 en Hfl.24. Dit was dus in die tijd best positief voor de Jordanezen.

Voor de overheid was elke soldaat die dienst nam in het Indisch Leger tevens een onruststoker minder. Bovendien versterkte dienst nemen de greep van Nederland op de kolonieŽn, dus het was een tweesnijdend zwaard. De -in Nederland !- overheersende mening over koloniale activiteiten was positief. Afhankelijk van de maatschappijvisie was er, zeker in het interbellum, beslist ook aandacht voor het "verheffen van het volk", niet alleen in Nederland maar ook in de toenmalige koloniŽn. Daarom werden ideeŽn over verbetering van de volkshuisvesting, gezondheidszorg, scholing en infrastructuur ook daar in praktijk gebracht. Maar het is logisch dat sommige mensen, met de kennis van nu over misstanden, vooral de negatieve aspecten van het KNIL benadrukken.

Ook in 2015 zijn er nog mensen die herinneringen hebben aan hun dienst in het Indisch Leger; denk aan de hoogbejaarde veteranen in Bronbeek. Sommige van hun herinneringen zijn positief, soms zijn ze negatief. Daarover is al een boekenkast vol geschreven, en inmiddels ook heel veel te vinden op het internet. In tijdschriften en tentoonstellingen wordt regelmatig aandacht aan die ontwikkeling besteed. In Nederland benadrukken de media graag de negatieve aspecten, zoals van de vaak mensonterende omstandigheden waaronder de lokale bevolking soms gebukt ging. Maar als u nu reist in bijvoorbeeld IndonesiŽ ervaart de betrokken toerist juist vaak wederzijdse waardering en respect, en aandacht voor koloniaal erfgoed ("mutual heritage") ! Dit kan leiden tot verwarrende gevoelens, en het voert te ver om alle mogelijke positieve en negatieve aspecten hier in extenso te herhalen.

De toch wel bijzondere restauratie van de in 1920 geschilderde werving voor het Indisch Leger noemt de WHGA een "kapstokhaakje". Daaraan kunnen wij de genoemde historische achtergronden verbinden, zowel positieve als negatieve. Daardoor biedt deze restauratie u wellicht aanleiding u te verdiepen in het onderwerp en erover te discussieren met anderen. Gelukkig hebben wij die vrijheid in Nederland en wordt niet een deel van de geschiedenis onder het kleed geschoven omdat we die nu onwenselijk vinden. Door deze restauratie in de openbare ruimte blijft dit voor Nederlandse geschiedenis en de Jordaan zo belangrijke onderwerp goed op de kaart.



Home.